Noordhollands Dagblad, 30 september 2005
Door Andre Hoogeboom
Messen op het schoolplein
De uitgever heeft vast 55.000 exemplaren laten drukken en vandaag ligt hij in de winkel. Schaduwzuster, de nieuwe thriller van de Alkmaarse schrijfster Simone van der Vlugt.
Schaduwzuster is de tweede thriller van Simone van der lugt. Van haar eerste, De reünie, gingen 85.000 exemplaren over de toonbank en inmiddels is het boek ook vertaald in het Duits. Lachend: ‘Ja, het vervult me wel met trots als ik zie dat er wagonladingen van mijn boeken nu ook naar Duitsland gaan.’
Vooroordelen
Ze heeft afscheid genomen van de jeugdroman, waarmee Van der Vlugt, geboren Watertor, haar naam als schrijfster vestigde. ‘Mijn hoofdpersonen in de jeugdboeken werden steeds ouder. Ik besefte dat ik me steeds meer ging identificeren met oudere kinderen, tot twintig aan toe. Dan zijn het geen jeugdboeken meer en ik besloot om te gaan schrijven voor volwassenen. Ik las Nicci French en daarmee vielen mijn vooroordelen tegen het genre weg. Zij bewezen dat je met thrillers ook een hoge kwaliteit kunt bereiken.’
Met ‘De reünie’ sprong Van der Vlugt in het diepe en bleek met groot gemak te kunnen zwemmen. Het boek verkocht uitstekend en de (meeste) recensies waren lovend.
Nu, met ‘Schaduwzuster’ staat er weer een proef voor de deur. ‘Het is spannend,’ zegt ze. ‘Niet dat ik slapeloze nachten heb, maar ik ben wel heel benieuwd hoe het boek ontvangen wordt en hoe het gaat lopen.’
De rauwe werkelijkheid van het middelbare onderwijs in Nederland vormde de inspiratie voor ‘Schaduwzuster’. Geweld, intimidatie en onverschilligheid bedreigen het systeem. De druk waaronder de docenten hun werk moeten doen is immens. ‘Ik heb een lans willen breken voor het onderwijs. Ik vind dat die mensen een veel hoger salaris verdienen. Ze worden zo ondergewaardeerd. Docenten moeten politieagent en pleegouder spelen. Ik heb ook een lerarenopleiding gedaan, maar zou eerlijk gezegd niet weten of ik op de lange termijn tegen die druk bestand zou zijn.’
Stigmatiserend
Vanuit die betrokkenheid heeft de schrijfster Schaduwzuster gecomponeerd. ‘Als je een goed verhaal beet hebt, laat dat je niet zo makkelijk meer los. Het is een interessant thema om over te schrijven. Ik besefte ook wel dat ik het mezelf moeilijk maakte, maar dat is nu juist de uitdaging. Ik heb inderdaad het verwijt gehad dat ik stigmatiserend schrijf over allochtonen. Als je er alleen maar frasen uithaalt, mis je het tegengeluid op de andere pagina. Het is maar net hoe je het wilt lezen.’
‘Schaduwzuster’ is beklemmend, op een psychologische manier. Van der Vlugt is niet het type van het grote geweld. De ellende speelt zich vooral in het bewustzijn van de lezer. Het verhaal speelt zich af in Rotterdam op een gekleurde school, waar de problemen voor het oprapen liggen. Bedreigingen zijn, zo weet Van der Vlugt, aan de orde van de dag. ‘Het is niet verzonnen. Leraren worden echt fysiek bedreigd en vervolgens verdwijnen de incidenten in de doofpot. Ik heb slechts het puntje van de ijsberg laten zien. In mijn eerste versie ben ik nog een stuk verder gegaan, maar dat heb ik er uiteindelijk uitgehaald. Ik besef dat geweld van alle tijden is. Vroeger werd een leraar ook wel eens op z’n bek geslagen, om het zo maar te zeggen. Tegenwoordig komen er wapens bij. Wat ze al niet aantreffen in de kluisjes op scholen. Vlindermessen, schroevendraaiers, pepperspray.’
Realiteit
De docente in ‘Schaduwzuster’ doet geen aangifte bij de politie. En ook dat gegeven berust op feiten. ‘Het is helaas de realiteit. Ze doen geen aangifte, want de leerlingen zijn altijd beter beschermd. Zij hebben de macht. Ik stond erbij toen een meisje van dertien door een grote groep andere leerlingen werd gepest. Ik vroeg nog waarom men niet ingreep. Dat was zinloos, kreeg ik als antwoord. Het pesten wordt alleen maar erger, ze halen krassen over je auto en er wordt in een grote groep voor de deur van de leraar gepost. Wat kun je doen? Wie is de dapperste? De tolerantie is doorgeslagen. Een leraar met ‘je’ aanspreken en hem Guidooootje noemen gaat mij veel te ver. Dan verlies je alle respect. Leerlingen hoeven van mij niet op te staan als de docent binnenkomt, maar een beetje meer afstand zou niet slecht zijn.’
Van der Vlugt signeert haar nieuwe roman dinsdagmiddag in boekhandel Bruna in de Mare, Alkmaar.
